Basit
“ Basit ve kolay iki farklı kavramdır, çok farklıdır. Basit olan güzeldir, akılcıdır. “Herşeyin arkasındaki olay basittir…” -The Usual Suspects Kolay olan sevimsizdir, zararlıdır. “İlerlediğiniz yolda hiçbir zorlukla karşılaşmıyorsanız, bilin ki o yol sizi asla doğruya götürmez…” Karmaşık ve zor görünür önce, sonra; basit ama zor. Ve en son basit ve kolay… Az bildiklerimize karmaşık deriz. Akıllı adam işin basitini bilendir, görendir. Karmaşık gelen her şey o konuda eksik bilgidir. Bilmediğimiz tüm cevaplar karmaşık gelir, bildiğimiz tüm cevaplar -ve dahi doğrular, basittir. ”Demek ki, zorlukla beraber kolaylık vardır…” İnşirah suresi 5.ayet Güzel olan sadedir, sade olan basittir. “Mükemmellik; eklenecek bir şey olmadığında değil, çıkarılacak bir şey olmadığında elde edilir…” A.de Saint Expuery Ve basit olan insana doğru gelir. Basit yolu tercih ettiğinde –zor dahi olsa, doğruyu yaptığı hissine kapılır. Karmaşık olanı tercih ettiğinde –kolay dahi olsa, yanlış bir şeyler hisseder. “…manevi hayat da böyledir; eğer bir keder, hiddet, öfke hissedersen bil ki ya sevmemen gereken birşeyi seviyorsun ya da aksine sevmen gereken birşeyi sevmiyorsun.” Tolstoy İnsan bir şeyi çok istediğinde; onu elde etse de etmese de bir süre sonra ona ihtiyacı olmadığını anlayacaktır, ki bu bilgi ömür boyu aynı şeylerin peşinden koşan pek çok kişinin aradığı cevaptır, ve gördüğünüz gibi bir cümledir, basittir. “İnsanın başına iki kötü şey gelir; istediğini elde edememek ve istediğini elde etmek…” Oscar Wilde Oysa ki; elde etmeye çalıştıkları şeyler için denedikleri yöntemler karmaşıktır. Kaldı ki; bir şeyi elde etmek uzun zaman ve çaba gerekiyorsa metot yanlıştır, gerçekte henüz görmediğiniz basit bir yolu vardır ve belki de kolaydır. “…kendiliğinden olmayan şeyler doğru gelmemeye başladı…” ARN Doğru yönden bakmadığımız şeylere problem deriz ve tüm problemlerin çözümü kolaydır veya zordur ama cevabı basittir. “…ya da doğru yaklaşımı bulur ve problemin ansızın yok olduğunu fark edersiniz. Meseleye bir başka yönden bakar ve şöyle bir sonucun belirdiğini görürsünüz; bu sadece sen ona yanlış yönden baktığın için problemdi…” Linus Torvalds Ve insanlar dahi basittir ve insanı tanımak demek onu oluşturan basit parçaları tek tek incelemek demektir. Prensipleri basit olanlar; tutarlıdır. Davranışları basit olanlar; güvenilirdir . Düşünceleri basit olanlar; akıllıdır. Duyguları basit olanlar; karakterlidir. “Ve biz seni kolay olan için başarılı kılacağız…” A’la suresi 8.ayet Karmaşık olanları da sınıflandırırız. Kolayı tercih edenleri sevmeyiz, basit insan deriz. Zoru tercih edenleri inceleriz, arkasında sebep ararız. “İyi, basit; kötü ise çok yönlüdür.” Aristoteles Fikirlerimiz tek tek ilkeler olmalıdır ve istisna barındırmamalıdır. Davranışlarımız düşüncelerimizle birebir örtüşmelidir. Bakılması gereken yönden bakmalı ve gidilmesi gereken yoldan gitmeli, ısrarcılık ile vakit kaybetmemeliyizdir. “Her şey basit olmalıdır… Tümüyle basit…” Anton Çehov Ve dahi; her şey basite indirgenebilir, ve basite indirgenmiş her şey hayranlık vericidir. ___________________________________________________ 20.07.2011
*Bir Hadis-i Şerif var; “Zorlaştırmayınız, kolaylaştırınız” diye çevirmişler ve sanırım yanlış çevirmişler. “Karmaşıklaştırmayınız, basitleştiriniz” olması anlam olarak daha akla yatkın ama telaffuz açısından diğerinin daha estetik durmasından öne çıkmış sanırım.
